Kazdağları talanına Singapur'dan destek

<p>Fildişi Sahili’nde 2006’da yaşanan ve on binlerce insanı etkileyen zehirli atık skandalının baş aktörlerinden Trafigura, bu kez Türkiye’deki vahşi madencilik faaliyetlerine finansman sağlayacak. CVK Madencilik ile stratejik işbirliği anlaşması imzalayan Trafigura, şirkete 70 milyon dolarlık ön ödeme yaptı. Finansmanın önemli bölümünün ise Balıkesir İvrindi’deki Sarıalan Altın İşletmesi’ne aktarılacağı açıklandı.</p>

<p>Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamaya göre, CVK Madencilik ile Singapur merkezli Trafigura Pte. Ltd. arasında 27 Temmuz’da 70 milyon dolarlık "ön ödeme sözleşmesi" imzalandı. Anlaşma kapsamında Trafigura’nın sağlayacağı kaynak Sarıalan Altın İşletmesi, Yenipazar Polimetalik Maden İşletmesi, krom operasyonları ve şirketin genel finansman ihtiyaçlarında kullanılacak. Ön ödeme ise ilerleyen dönemde Trafigura’ya yapılacak maden teslimatlarından mahsup edilerek geri ödenecek.</p>
<p>Finansmanın aktarılacağı Sarıalan Altın İşletmesi, CVK Madencilik’in 2025’te Koç Holding bünyesindeki Demir Export’tan 18,5 milyon dolar karşılığında satın aldığı proje. Satın alım sonrası bölgede yürütülen faaliyetler çevresel etkileri nedeniyle tartışma yaratırken şimdi de yatırımın finansörü uluslararası kamuoyunda çevre felaketiyle anılan Trafigura oldu.</p>
<p>Sarıalan Altın İşletmesi yıllardır bölge halkı ve çevre örgütlerinin tepkisinin odağında. ÇED sürecinden bu yana siyanürlü altın madenciliğine karşı hukuki ve toplumsal mücadele yürütülürken, Balıkesir 2. İdare Mahkemesi’nin iptal ettiği ÇED kararı Danıştay tarafından bozulunca projenin önü yeniden açıldı.</p>
<p>Faaliyete geçen maden için geniş ormanlık alanlar tahrip edilirken çevre örgütleri madenciliğin su varlıkları, tarım ve hayvancılık üzerinde uzun vadeli yıkıcı etkiler yaratacağı uyarısını yaparak mücadeleyi sürdürüyor.</p>
<h2>KÂR UĞRUNA ZEHİR!</h2>
<p>Trafigura’nın adı ise dünya kamuoyunun hafızasına 2006’da Fildişi Sahili’nin Abidjan kentinde yaşanan zehirli atık skandalıyla kazındı. Şirket, Probo Koala adlı gemide petrol türevlerini düşük maliyetle işleyerek elde ettiği tehlikeli atıkları güvenli biçimde bertaraf etmek yerine maliyeti düşürmeyi tercih etti. Hollanda’da yaklaşık 620 bin dolara güvenli şekilde bertaraf edilmesi önerilen atıklar için bu bedeli ödemedi.</p>
<p>Bunun yerine Trafigura, yalnızca 17 bin dolar karşılığında yerel bir şirketle anlaşarak yüzlerce ton zehirli atığın Abidjan’ın en az 18 farklı noktasına dökülmesine yol açtı.</p>
<p>Atıkların dökülmesinin ardından 100 binden fazla kişi tıbbi yardım aldı. Fildişi Sahili makamları en az 15 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Baş ağrısı, solunum yolu hastalıkları, cilt yanıkları ve sindirim sistemi rahatsızlıkları yıllarca sürdü.</p>
<p>Trafigura, 2007’de Fildişi Sahili hükümetiyle yaklaşık 200 milyon dolarlık uzlaşmaya gitti ve geniş kapsamlı hukuki dokunulmazlık elde etti. Hollanda’da yasa dışı atık ihracatı nedeniyle suçlu bulundu ancak yalnızca 1 milyon avro para cezası aldı. İngiltere’de açılan toplu davada ise sorumluluğu kabul etmeden tazminat ödemeyi tercih etti. Aradan geçen 20 yıla rağmen mağdurların önemli bir bölümü hâlâ adalet beklerken çevre felaketleriyle anılan çok uluslu şirket bugün Türkiye’deki talan projelerine finansman sağlayan aktörlerden biri haline gelecek.</p>